Ziektekostenverzekering en marktwerking

Een aantal jaren geleden werd besloten tot een rigoureuze verandering van het stelsel van ziektekostenverzekering in Nederland. Marktwerking zou tot een betere en betaalbare ziekenzorg leiden. Is marktwerking wel een goede manier om de kosten van een ziektekostenverzekering voor elke Nederlander in de hand te houden? Kan er wel geconcurreerd worden met ziektekostenverzekeringen?

Een ziektekostenverzekering is net als alle andere verzekeringen een eigenaardig product. U moet betalen, maar u hoopt nooit gebruik te zullen maken van de in de folder opgesomde 'voordelen'. Deze 'voordelen' (productspecificatie) spelen bij de keuze van de basisverzekering een ondergeschikte rol. Men kiest de basisverzekering, of eigenlijk de verzekeringsmaatschappij, op basis van de prijs.

Alleen als u het basispakket van uw ziektekostenverzekering uitbreidt met extra opties, speelt de productspecificatie een rol. De consument kan kiezen voor een uitgebreider zorgpakket met het oog op vergoedingen voor zwangerschap, tandartskosten, alternatieve geneeswijzen etc. Hierin zit voor de verzekeringsmaatschappij een mogelijkheid tot marketing op basis van productspecificatie en merkbeleving.

Marktwerking in de zorgsector leidt in eerste instantie tot hogere kosten. De aandeelhouders van de verzekeringsmaatschappijen willen winst incasseren. Bovendien moet reclame gemaakt worden. Deze kostenposten zouden niet hebben bestaan als gekozen zou zijn om alle Nederlanders verplicht in een door de staat opgezet ziekenfonds onder te brengen.

De consument kan een ziektekostenverzekering niet beleven. De concurrentie in deze markt vindt daarom, zoals gezegd, vooral plaats op basis van prijs en deze prijs kan alleen langdurig laag zijn als er minder geld wordt uitgegeven in de zorgsector.

De keuze voor marktwerking in de zorgsector lijkt vooral te zijn gemaakt om de kosten in de hand te houden. De zorgverzekeraars moeten hiervoor zorgen. Ziekenhuizen, artsen, apothekers en andere zorgaanbieders zullen door de verzekeringsmaatschappijen onder druk worden gezet om te kiezen voor goedkope producten. Nieuwe dure medicijnen en behandelmethoden worden tegenhouden. Op de consument zal druk worden uitgevoerd om 'gezonder' te leven.

Prijs is het belangrijkste marketinginstrument van zorgverzekeraars. Prijsvechters vallen nooit op door het leveren van kwaliteit. De consument zal geen optimale maar betaalbare zorg ontvangen.

Er bestaan ook ethische bezwaren tegen marktwerking in de zorgsector. We zullen zien dat zorgverzekeringmaatschappijen zich steeds meer gaan bemoeien met behandelplannen. Zij bepalen immers wat wel en wat niet en wanneer vergoed wordt. Een verzekeringsmaatschappij die adverteert dat je met voorrang wordt geholpen, geeft duidelijk vorm aan dit ethische dilemma.

Het Nederlandse parlement heeft met de introductie van marktwerking in de zorgsector per definitie gekozen voor prijs boven kwaliteit. Als kostenbeheersing het enige doel van de parlementariërs was, zal marktwerking een uitstekend middel blijken te zijn om deze doelstelling te halen.

Lees verder: meer informatie