Bonuscultuur

Begin september zag minister van Financiën Wouter Bos de bankiers weer in de oude fout vervallen. 'Overal zien we tekenen van oud gedrag weer opkomen. Bonussen, transacties en risico's die je niet zou moeten willen.' Bos wil de bonuscultuur de kop indrukken, maar hoe doe je dat?

Volgens Wouter Bos loopt Nederland voorop in de aanpak van de bonuscultuur, maar moet dit op Europees niveau aangepakt worden. Volgens Bos gloort er licht aan het einde van de bonustunnel: er begint zich een internationaal front aan te dienen die de premies aan banden wil leggen. Wouter Bos was na een gesprek met Europese collega's positief gestemd en hoopt dat er aan het eind van de maand op de G20 in Pittsburgh ingrijpende besluiten worden genomen.

De Franse president Nicolas Sarkozy en de Duitse bondskanselier Angela Merkel willen harde afspraken maken met de bankiers. Deze regeringsleiders zullen meer gewicht in de schaal leggen dan onze Wouter Bos. Ter voorbereiding van hun bezoek aan Pittsburgh spraken ze elkaar in Berlijn. Vooral Merkel toonde zich na het beraad strijdbaar. 'Geen bank mag zo groot worden dat hij in een positie kan komen te verkeren waarin hij regeringen af kan persen.' Sarkozy wil in Pittsburgh laten zien dat de wereld is veranderd. 'Het kan niet worden toegestaan dat excessen worden herhaald alsof er niets is gebeurd.'

Zoals u weet wordt de bonuscultuur bij banken, hypotheekverstrekkers en verzekeringsmaatschappijen gezien als de belangrijkste oorzaak van de kredietcrisis van 2008. De grootste Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers - eens een ontastbaar bastion - viel om en wereldwijd daalden de aandeelkoersen. ABN kon door handig ingrijpen door Wouter Bos en Nout Wellink gered worden uit de bijna failliete Fortis-boedel. Andere Nederlandse banken, zoals ING, werden met overheidssteun geholpen.

Vervolgens laaide de discussie over de bonuscultuur al snel weer op. ING scheen alleen een nieuwe directeur te kunnen krijgen als aan zijn beloning een flinke bonus gekoppeld werd. Nederland sprak er schande van. De voormalige bestuurders Wim Kok en Lodewijk de Waal toonden dat zij zich hebben ontwikkeld tot kundige bestuurders. Horen, zien en zwijgen: zij stemden in met een regeling die ze in een voormalig vakbondsleven voor onmogelijk zouden hebben gehouden. De man op de werkvloer snapt het inmiddels ook: zakkenvullen, daar gaat het om!

Frankrijk heeft inmiddels harde afspraken gemaakt met de bankwereld. Medewerkers krijgen alleen nog een volle bonus als zij goed hebben gepresteerd. Bovendien wordt de bonus gefaseerd uitbetaald. Slechts een derde wordt meteen uitgekeerd. De rest wordt uitgesmeerd over een periode van drie jaar.
Ook Duitsland is nu klaar voor vergaande maatregelen. Nu de andere landen nog, anders verdwijnen de directies met hun banken naar het bonusparadijs in de Verenigde Staten van Amerika.

Lees verder: meer informatie