Nagieb Mahfoez

In 1988 werd de Egyptische schrijver Nagieb Mahfoez onderscheiden met de Nobelprijs voor Literatuur. Deze prijs moedigde hem aan om door te gaan met schrijven, vertelde hij in één van zijn laatste interviews. De Nobelprijs veranderde zijn leven. Het was gedaan met de rust. Interviews en ontmoetingen met de pers bepaalden na 1988 zijn dagritme. Nagieb Mahfoez (1911-2006) was de eerste Arabische schrijver die de Nobelprijs kreeg.
Aan het begin van zijn loopbaan beschreef hij de misstanden tijdens de Britse bezetting. In zijn latere werk beschreef hij de opkomst van de godsdienstfanaten.

Nagieb Mahfoez overleed in augustus 2006 op 94-jarige leeftijd in zijn geboorteplaats Kaïro. Hij studeerde filosofie, maar liet de kans op een universitaire loopbaan lopen. Hij werd liever schrijver en omdat hij met schrijven niets kon verdienen in Egypte, was hij naast schrijver ook ambtenaar. Pas nadat hij in 1988 de Nobelprijs voor Literatuur had ontvangen, volgde ook een financiële erkenning uit zijn schrijverschap.

Vanaf 1939 publiceerde Nagieb Mahfoez meer dan dertig romans en verhalenbundels. Daarnaast schreef hij artikelen voor het dagblad Al-Ahram en filmscenario's.
In zijn romans en verhalen beschreef Nagieb Mahfoez de wereld waarin hij opgroeide en de misstanden in zijn land. Mahfoez groeide op tijdens de Britse bezetting in het begin van de twintigste eeuw. In 1922 werd Egypte een monarchie, maar tot de Tweede Wereldoorlog speelden de Britten een belangrijke rol op de achtergrond.
Het eerste deel van de beroemde trilogie van Nagieb Mahfoez 'Tussen twee paleizen' speelt in de tijd van het groeiende verzet tegen de Britse aanwezigheid in Egypte. In deze roman beschrijft Mahfoez deze geschiedenis aan de hand van de lotgevallen van de koopmansfamilie Abd al-Gawwaad.

Zijn eerste romans spelen zich af in Kaïro, in het milieu van de gewone man. De Britse overheersing, het machtsmisbruik van de grootgrondbezitters en islamitische godsdienstfanaten kleurden zijn werk. Vele boeken van Nagieb Mahfoez werden in het Nederlands vertaald, maar zijn lastig te krijgen. In de Nederlandse boekwinkels zijn de boeken van Nagieb Mahfoez meestal niet te vinden.
Bij uitgeverij De Geus verschenen zijn romans 'In een roes op de Nijl' en 'De dwaaltocht', de verhalenbundel 'Taveerne De Zwarte Kat' en de trilogie 'Tussen twee paleizen', 'Paleis van verlangen' en 'De Suikersteeg'. 'Mijn Egypte' werd door Mohammed Salmawy samengesteld aan de hand van een aantal gesprekken met de auteur.

Vooral voor de terroristische aanslagen in New York en Europa, bestond weinig belangstelling voor islamitische schrijvers. Nagieb Mahfoez was lange tijd een roepende in de woestijn. Hij ondersteunde het vredesproces met Israël en bekritiseerde islamitische aanslagen. In 1994 werd een aanslag op zijn leven gepleegd. De 82-jarige schrijver overleefde deze aanval en zette zijn pennenstrijd tegen de islamitische fanatiekelingen voort.

Elke keer liet Mahfoez zijn mening horen na een terroristische aanslag. Voorbeelden hiervan zijn de aanslagen op toeristen bij de piramides in Egypte, waarbij vele doden te betreuren waren. Maar hij veroordeelde ook de Amerikaanse acties tegen terreur in Afghanistan en Soedan. Nagieb Mahfoez maakte geen onderscheid tussen het terroristisch en het Amerikaans geweld.

Lees verder: meer informatie