Belastingschandaal Liechtenstein

Belastingparadijs

Liechtenstein is een klein vorstendom dat ligt tussen Zwitserland en Oostenrijk ten zuiden van het Bodenmeer. De economie van Liechtenstein is uiterst beperkt. Tegenwoordig wordt het land vooral gebruikt voor financiële constructies van buiten Liechtenstein gevestigde bedrijven en personen, die daarbij onder meer gebruik maken van het prettige belastingklimaat dat in het vorstendom heerst.
Dikwijls wordt door vermogende mensen ook stiekem gebruik gemaakt van de bankdiensten. Volgens de huidige vorst van het fiscaalparadijs, Hans-Adam II, ligt het probleem van belastingontduiking niet in zijn land, maar in de landen waar de bankklanten wonen. Hij vindt dat bijvoorbeeld Duitsland eerst zelf haar belastingsysteem in orde moet maken.

Bancaire discretie

Met deze reparatie kon de Duitse belastingdienst onlangs beginnen, toen zij een diskette kreeg toegespeeld met klantengegevens van in Liechtenstein bankierende landgenoten. De klantgegevens waarover de Duitse belastingdienst nu beschikt zijn mogelijk ontvreemd door een informant die de gegevens heeft ontvreemd bij de Liechtensteinse bank LGT (Liechtenstein Global Trust).
Vertrouwen, zoals de naam van de LGT-bank al aangeeft, is belangrijk voor de economie van een belastingparadijs, want de klant wil uiteraard niet dat zijn ontoelaatbare gedrag bekend wordt. Daarom wilden verschillende landen, die berucht zijn als belastingparadijs, geen Europese afspraken maken. Een dergelijke stap zou leiden tot een ernstige economische terugslag.
De bancaire discretie van Liechtenstein ligt nu op straat en zal niet zonder gevolgen voor het land kunnen blijven. Vele klanten, ook uit andere landen en bij andere financiële instellingen, zullen uit voorzorg hun vermogen naar een andere fiscale vrijhaven varen.

Belastingontduikers

De belastingdienst begon direct met een omvangrijke opsporingsactie naar belastingontduikers. Er werden invallen gedaan in huizen en kantoren in Frankfurt, Hamburg, München, Stuttgart en andere steden. De fiscale dienst is uiteraard vooral geïnteresseerd in burgers en bedrijven die geldbedragen niet hebben opgegeven en daardoor te weinig belasting hebben betaald. Er zijn inmiddels bijna duizend bevelen tot huiszoeking uitgevaardigd. Experts menen dat het in totaal om vier miljard euro zou gaan.

Duitse post

Een van de machtigste managers van Duitsland, Klaus Zumwinkel van de Duitse Post was de eerste topman die publiekelijk afging toen na een inval een groot deel van zijn administratie, voor het oog van de camera, in een personenauto werd geladen. De 64-jarige bestuursvoorzitter zou miljoenen euro's buiten het zicht van de belastingdienst in Liechtenstein geparkeerd hebben. Klaus Zumwinkel legde een dag later al zijn functies neer. Ook zijn baan als voorzitter van de raad van commissarissen van de Postbank en Deutsche Telekom zal hij opgeven.
Klaus Zumwinkel was vanaf 1995 voorzitter van de raad van bestuur van Deutsche Post. Dit logistieke bedrijf ontstond uit de privatisering van de Deutsche Bundespost. In 2006 bedroeg de omzet van Deutsche Post meer dan zestig miljard euro. De laatste maanden kwam Klaus Zumwinkel ook om andere redenen negatief in het nieuws. Na een slepende onderhandeling over het minimumloon voor postbestellers – zij kregen een paar dubbeltjes per uur meer – en de koers van het aandeel Deutsche Post weer ging stijgen, verkocht Zumwinkel voor bijna 5 miljoen aan aandelen. Dit lekte uit en Zumwinkel werd beschuldigd een miljoen te verdienen aan een minimale loonstijging van zijn personeel.

Bekende mensen

Zegslieden binnen de belastingdienst bevestigden dat tegen zeer veel bekende Duitsers een onderzoek in gang gezet wordt wegens belastingvlucht naar Liechtenstein. Voor een eenvoudige buitenstaander lijkt het allemaal erg simpel. Deze zal snel arrestaties verwachten. U moet echter wel bedenken dat vermogende mensen veelal gebruik maken van ondoorzichtige constructies van stichtingen en andere rechtslichamen, waardoor de ontwarring door de fiscale autoriteiten ernstig bemoeilijkt zal worden. De werkelijk aard van de slachting zal dan ook pas na verloop van tijd duidelijk worden.

Inhaligheid

Mogelijk kunnen later ook andere landen iets doen met de gegevens waarover de Duitse belastingdienst nu beschikt. Het zou vreemd zijn als er geen Nederlandse of Belgische rekeninghouders zouden worden ontmaskerd. Onze topmannen en vrouwen onderscheiden zich in niets van hun Duitse collega's. Ook zij zijn dagelijks bezig het beste resultaat voor hun bedrijf te bereiken. Bij nieuws over bijvoorbeeld kartelvorming en andere ontoelaatbare constructies en acties binnen Europa zijn ook steeds Nederlandse bedrijven betrokken. Wet- en regelgeving alleen blijkt niet voldoende: controle en straf werken effectiever.
Het is niet aan te nemen dat topbestuurders die overdag de grenzen voor hun bedrijf verleggen dit anders aanpakken als zij in het weekend hun persoonlijke financiën oppakken. Elk dubbeltje meer is immers pure winst en beter dan minder.

Lees verder: meer informatie

Overzicht Columns
Hypotheek
Belediging koninklijk huis
Nick Leeson in Nederland